Jak skutecznie oszczędzać energię

W obecnej chwili temat oszczędzania energii jest bardzo popularny. Niestety jak to często bywa więcej mówi się niż rzeczywiście robi. Najczęściej oszczędzanie energii pojawia się w aspekcie oszczędzania energii elektrycznej. Dużo mniej uwagi poświęca się oszczędzaniu energii cieplnej czy wody mimo, że ich źródła są również ograniczone. Z danych statystycznych wynika, że gospodarstwa domowe zużywają więcej energii niż przemysł. Jeśli zmniejszymy jej zużycie ograniczymy tym samym emisję dwutlenku węgla, którego nadprodukcja jest przyczyną nieodwracalnych zmian klimatycznych takich, jak ocieplanie klimatu. Oszczędzanie ciepła podobnie jak energii elektrycznej pozwoli zaoszczędzić setki ton surowców energetycznych. Z najnowszych badań wynika, iż dostępnych zasobów węgla w Polsce mamy na około 20 lat. Podobnie racjonalna gospodarka wodą pozytywnie wpłynie na kurczące się jej zasoby.

Energia elektryczna

Oszczędzanie energii polega na zmniejszeniu jej zużycia przy jednoczesnym zachowaniu takich samych rezultatów z jej użytkowania. Mniejsze zużycie energii ma wiele pozytywnych stron – można zaoszczędzić pieniądze i równocześnie pomóc środowisku. Rozsądne używanie energii pomoże nam zachować zasoby, aby wystarczyły dłużej na przyszłość.W przeciętnym domu do oświetlenia zużywa się ok. 36% ogółu energii elektrycznej jaka jest w nim wykorzystywana. Oszczędzanie energii związane jest z wyłączaniem urządzeń elektrycznych, gdy z nich nie korzystamy jak również z gaszeniem światła w pomieszczeniach, w których nikt nie przebywa. W przypadku, gdy gaszenie światła jest nie możliwe lub gdy musimy je świecić, najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie świetlówek kompaktowych. Jak wykazały badania zużywają one pięciokrotnie mniej energii elektrycznej niż tradycyjne żarówki jarzeniowa. Dodatkowo 11% energii w świetlówce kompaktowej jest emitowane w postaci światła podczas, gdy tradycyjna żarówka w postaci światła wypromieniowuje zaledwie 2,5% energii. Pozostała część jest emitowana w postaci ciepła. Dzięki zastosowaniu świetlówek kompaktowych możliwie jest zaoszczędzenie do 80% energii, która jest wykorzystywana na oświetlenie mieszkania, a tym samym obniżenie rachunków za prąd. Dodatkowe oszczędności wynikają z dłuższego okresu użytkowania świetlówki kompaktowej, który jest do dziesięciu razy dłuższy od tradycyjnej żarówki. Około 16% energii elektrycznej w gospodarstwach domowych pochłaniane jest przez ciągle pracującą lodówkę. Najnowsze modele dzięki, zastosowaniu energooszczędnych rozwiązań zużywają pięciokrotnie mniej energii niż starsze modele. Duży wpływ na zużycie energii przez lodówkę ma jej ustawienie. Jeśli będzie stała w nasłonecznionym, ciepłym miejscu będzie zużywała więcej energii. Dodatkowo możemy zaoszczędzić jeśli będziemy krócej otwierali lodówkę. Podobnie duża cześć energii pożerana jest przez telewizory i urządzenia, które mają włączoną funkcję stand-by. Świecąca się dioda oznacza, że urządzenie cały czas pobiera prąd z sieci. Tylko w Polsce w ten sposób marnotrawionych jest ok. 300 000 MWh energii elektryczne. Dzięki wyłączeniu urządzeń z sieci możemy zaoszczędzić do 10% energii w skali roku. Kolejnym urządzeniem, które pochłania sporą cześć energii elektrycznej w mieszkaniach jest czajnik elektryczny, który do zagotowania wody zużywa duże jej ilości. Aby zaoszczędzić do ok. 35% energii  w skali roku wystarczy podczas gotowania wody zamknąć dokładnie pokrywkę. Kolejne 10% można zaoszczędzić, jeśli usuniemy kamień z elementów grzewczych. Spore oszczędności możemy uzyskać jeśli będziemy gotowali tylko tyle wody ile naprawdę potrzebujemy, marnotrawstwem energii jest gotowane całego czajnika w przypadku, gdy potrzebujemy wody tylko jedną filiżankę. Poniżej przedstawiam kilka użytecznych wskazówek efektywnego oszczędzania energii elektrycznej:

Kuchenka elektryczna

• średnica garnka powinna być o 2 cm większa od wielkości płyty grzejnej
• gotuj w jak najmniejszej ilości wody i korzystaj z przykrywek, które zmniejszają zużycie prądu elektrycznego o 15%
• naczynia do gotowania i patelnie powinny mieć płaskie aluminiowe lub miedziane dno, które dobrze przewodzi ciepło
• wyłączaj kuchenkę na kilka minut przed końcem gotowania wykorzystując już dostarczoną energię cieplną
• przy zakupie kuchenki bierz pod uwagę fakt czy płyta ceramiczna posiada zmienną wielkość grzejnika (w nowych modelach kuchenek) oraz wskaźnik wykorzystania „ciepła resztkowego”. Pozwala to zaoszczędzić około 15% energii, gdyż nagrzewasz tylko część powierzchni blatu, a nie jej całość
• potrawy wymagające dłuższego gotowania przygotuj wykorzystując szybkowar. Możesz w ten sposób zaoszczędzić około 40% energii, a posiłek będzie gotowy znacznie szybciej

Lodówka

• lodówkę ustaw z dala od innych źródeł ciepła, tj. kuchenki, grzejników, promieni słonecznych
• drzwiczki lodówki otwieraj na krótko - nie wietrz lodówki
• regularnie odmrażaj lodówkę, gdyż szron o grubości 3 mm powoduje zwiększenie zużycia energii o 10%, a 7 mm szronu zwiększa dwukrotnie jej dotychczasowy pobór
• krata wywietrznika lodówki nie może być zakryta
• do lodówki wstawiaj tylko produkty schłodzone, najlepiej w szczelnych pojemnikach
• produkty z zamrażarki rozmrażaj w lodówce, ponieważ pochłaniają one ciepło jej wnętrza, w efekcie lodówka zużyje mniej energii
• z porównania zużycia energii elektrycznej przykładowych: lodówki, zamrażarki i lodówko-zamrażarki (o zbliżonej pojemności netto) wynika, że mniejsze zużycie energii ma lodówko-zamrażarka (~1,2 kWh/ dzień), niż wolnostojące: lodówka i zamrażarka (oba urządzenia ~1,89 kWh/ dzień)

Zmywarka

• przed włożeniem naczyń do zmywarki usuń resztki jedzenia
• pojemność zmywarki musi być w pełni wykorzystana
• przy niezbyt zabrudzonych naczyniach używaj krótkiego oszczędnego programu zmywania, co pozwoli oszczędzić nie tylko energię, ale również wodę
• program z ekspresowym zmywaniem oszczędza nie tylko wodę, ale i energię elektryczną. Stosuj go do niewielkiej ilości naczyń bezpośrednio po posiłku
• zmywarka z zapisem na etykiecie "ekologiczna" EKO (BIO) posiada system, który pozwala zaoszczędzić 30% energii elektrycznej poprzez skrócenie cyklu suszenia

Pralka

• pranie wstępne stosuj tylko przy silnie zabrudzonej odzieży
• używaj lepszych proszków, np. z funkcją TAED, gdyż nie wymagają one prania w wysokich temperaturach wody, co zmniejsza zużycie energii
• w pełni wykorzystuj ładowność bębna, a jeśli jest to możliwe korzystaj z funkcji ½ ładowności bębna lub doboru ilości wody do ilości prania. Dwa prania z niepełnym ładunkiem, to większe o 35% zużycie energii elektrycznej
• korzystaj z programów ekonomicznych, jeśli masz taką możliwość, to skróć czas wirowania o połowę, a wydłuż czas płukania o 10%, to efekt osiągniesz taki sam oszczędzając 20% energii elektrycznej
• przy zakupie pralki zwracaj uwagę na zużycie energii elektrycznej. Model "oszczędny" to taki, który zużywa mniej niż 2 kWh energii elektrycznej na jedno pranie

Czajnik elektryczny

• gotuj tylko taką ilość wody jaka jest Ci potrzebna
• regularnie odkamieniaj czajnik
• wodę gotuj przy szczelnie zamkniętym wieczku

Oświetlenie

• dwie żarówki 60W lub trzy żarówki 40W dają tyle samo światła co jedna żarówka 100W, która zużywa o 20% mniej energii
• w pomieszczeniach, w których przez dłuższy czas korzystasz z oświetlenia stosuj świetlówki kompaktowe, a w miejscach, gdzie przebywasz krótko korzystaj z żarówek tradycyjnych
• dobieraj żarówki odpowiednio do pomieszczenia, tj. o większym natężeniu do łazienki, a mniejszym do sypialni
• wychodząc na chwilę z pomieszczenia, które oświetlają świetlówki kompaktowe nie wyłączaj światła; minimalny czas, jaki powinien upłynąć między wyłączeniem, a ponownym włączeniem takiej żarówki to 1-2 minuty. Częste włączanie i wyłączanie tego typu żarówek zmniejsza ich żywotność. Każdy „pstryk” wyłącznikiem, to także większe zużycie energii elektrycznej
• jasny kolor ścian i sufitów pozwoli dłużej korzystać ze światła dziennego, wydają się jaśniejsze i wymagają mniejszej ilości żarówek do oświetlenia

Ciepło

Coraz większego znaczenia nabiera oszczędzanie energii cieplnej zarówno w budynkach jedno- jak i wielo rodzinnych. Każdego roku setki ton węgla i ropy są marnowane w wyniku niewłaściwej gospodarki cieplnej. Aby zmniejszyć zużycie ciepła trzeba zastosować się do kilku prostych wskazówek, dzięki, którym możemy zmniejszyć jej zużycie i ograniczyć nasze wydatki nawet o 30%. Jest kilka metod ograniczenia zużycia ciepła.

Reguluj temperaturę za pomocą zaworu termostatycznego

Różne pomieszczenia wymagają różnej temperatury np. w łazience lubimy, gdy jest ciepło, w sypialni lepiej nam się śpi, gdy jest chłodniej, w kuchni ze względu na zyski ciepła przy gotowaniu nie ma potrzeby jej intensywnego ogrzewania. Wykorzystanie zaworów pomoże nam we właściwym ustawieniu temperatury w poszczególnych pomieszczeniach. Temperatura powinna być uzależniona od funkcji jaką pełnią oraz czasu jaki w nich spędzamy i tak:

• w sypialni, gdzie udajemy się na spoczynek ustawimy temperaturę 18°C
• pokój dzienny, gdzie koncentruje się życie rodzinne 21°C
• kuchnia; w zależności od wykonywanych w niej czynności 18°C lub 20°C. (gdy przyrządzamy potrawy mamy dodatkowe źródło ciepła i nie ma potrzeby dogrzewać)
• łazienka 22°C żeby uniknąć wilgoci, a przede wszystkich czuć się komfortowo podczas kąpieli

W przypadku dłuższej nie obecności w mieszkaniu zawór termostatyczny powinien być przykręcony do minimum, nie mniej jednak niż do temperatury 16°C. Wychłodzenie mieszkania poniżej tej temperatury może mieć negatywny wpływ na budynek jego zawilgocenie i zagrzybienie.

Korzystaj z metod indywidualnego rozliczania kosztów centralnego ogrzewania

Metoda ta, do wyliczania kosztów wykorzystuje podzielniki kosztów ogrzewania. Urządzenia te dzielą ciepło dostarczane przez ciepłownię do budynku pomiędzy lokatorów proporcjonalnie do wielkości indywidualnego zużycia. Dzięki temu rozwiązaniu będziesz miał rzeczywisty wpływ na wielkość płaconych rachunków i ilość zużytego ciepła. Sam zdecydujesz czy płacić więcej czy mniej, proporcjonalnie do zużytego ciepłą. Koniec z płaceniem za ciepło, z którego nie korzystasz.

Przeprowadź termomodernizacje budynku

W jej skład wchodzi kilka czynności zmierzających do ograniczenia strat ciepła na zewnątrz. Należą do nich:

• uszczelnienie okien za pomocą zwykłych uszczelek. Przy czym nie zaleca się stosowania uszczelek gumowych, gdyż zbyt szczelnie izolują mieszkanie co może utrudniać mikro wentylację i w konsekwencji doprowadzić do zawilgocenia mieszkania. Najlepsze są tradycyjne uszczelki z gąbki
• ocieplenie ścian i poddasza
• wymiana okien

Efektywnie wietrzy mieszkanie

Najlepsza i najskuteczniejsza jest szybka wymiana powietrza w mieszkaniu. Przed wietrzeniem należy całkowicie zamknąć zawór termostatyczny przy grzejniku i odczekać ok. 10 min. Czas ten potrzebny jest szczególnie, gdy mamy zamontowane w swoim mieszkaniu grzejniki żeliwne. Ilość wody jest w nich duża i mimo szybkiego zadziałania zaworu reakcja układu jest opóźniona. Po tym czasie można na krótko, szeroko otworzyć okno. Jeśli wietrzymy uchylając okno na dłużej, następuje stały spadek temperatury, a zawór termostatyczny omywany jest przez zimne powietrze, co może spowodować jego otwarcie i maksymalne oddawanie ciepła przez grzejnik.

Nie zasłaniaj grzejników

Nie należy zastawiać grzejników meblami, zasłonami czy suszonym praniem ponieważ ciepło zbiera się przy oknie i szybciej prze nie ucieka tak jak przez ściany. Po zapadnięciu zmroku dobrze jest zasłonić okna nie zasłaniając grzejnika by zmniejszyć ucieczkę ciepła przez najcieńszą część ściany, jaką jest okno.

Zamontuj ekrany za grzejnikowe

Ekrany chronią przed bezpośrednim nagrzewaniem ściany przy grzejniku i ucieczką ciepła na zewnątrz. Zwłaszcza, jeśli grzejnik schowany jest we wnęce, czyli ściana w tym miejscu jest cieńsza. Ekran ma za zadanie odbijać promieniowanie cieplne i izolować nie dopuszczając do ogrzewania ściany. Zamontowane za grzejnikami ekrany, pozwalają zaoszczędzić około 4% kosztów ogrzewania.

Oszczędzaj ciepło w częściach wspólnych budynku

Jeśli zauważą Państwo usterki w budynku:

• brak szyb na klatkach schodowych, suszarniach, pralniach, piwnicach
• nie domykające się drzwi wejściowe
• intensywne grzanie grzejników na klatkach schodowych
• ubytki w izolacji instalacji centralnego ogrzewania

należy je jak najszybciej zgłosić u Administratora budynku.
 
Woda pitna

Woda pitna, podobnie jak surowce energetyczne wykorzystywane do produkcji energii elektrycznej i ciepła, występuje w ograniczonej ilości. Woda zajmuje 75%  powierzchni naszej planety, ale z tego tylko 3% to woda słodka, która nadaje się do picia pozostałe 97% to woda słona. Do zasobów wody słodkiej na ziemi, oprócz rzek i jezior zalicza się lodowce. Oszczędzanie jej zaczyna odgrywać bardzo dużą rolę w świadomości państw rozwiniętych.

Średnie zużycie wody w Polsce wynosi 203 litrów na osobę dziennie (w miastach). Woda pitna w Polsce pochodzi z rzek, które w coraz większym stopniu są zanieczyszczone odpadami przemysłowymi pochodzącymi z miast i fabryk. W dobie ocieplającego się klimatu jej zasoby bardzo szybko się kurczą, dlatego tak dużego znaczenia nabiera jej oszczędzanie. Aby skutecznie oszczędzać wodę wystarczy przestrzegać kilka prostych zasad:

• używaj prysznica zamiast wanny (w wannie zużyjesz 100-150 litrów wody, podczas gdy prysznic zużywa tylko 8 l/min.)
• wyłączaj wodę, gdy mydlisz ciało i włosy, nie pozwól, aby kran był niepotrzebnie odkręcony
• nie myj naczyń pod bieżącą wodą, do płukania naczyń używaj zimnej wody
• nie wylewaj niepotrzebnie wody, kiedy można jej użyć np. do podlewania kwiatów, ogrodu, czy sprzątania
• sprawdź czy Twoja instalacja wodociągowa nie ma przecieków. Odczytaj swój wodomierz przed i po dwugodzinnym nie korzystaniu z wody. Jeżeli nie wykazuje dokładnie tego samego, masz przeciek
• napraw kapiące krany wymieniając uszczelki. Jeżeli kran kapie z częstotliwością 1 kropli na sekundę można oczekiwać utraty 11 935 litrów wody rocznie. Zostanie to dodane do kosztów Twojego rachunku za wodę i ścieki
• sprawdź, czy nie wycieka woda ze zbiornika Twojej toalety. Dodaj do zbiornika barwnik spożywczy. Jeżeli występuje przeciek barwnik pojawi się w ciągu 30 minut
• unikaj zbędnego spłukiwania toalety. Chusteczki, owady i inne tego typu śmieci wynieś raczej do kosza na odpadki, niż do toalety
• używaj małej ilości wody do kąpieli. Napełniaj wannę w 1/3, a przedtem zatkaj odpływ korkiem. Początkowy napływ zimnej wody może być ogrzany przez dodatnie później gorącej
• nie pozwól, aby woda była odkręcana, kiedy golisz się lub myjesz twarz
• zmień wszystkie nie oszczędzające wodę krany, przez zainstalowanie napowietrzaczy (aeratorów) z ogranicznikiem strumienia
• używaj zmywarki i pralki tylko wtedy, kiedy ją uzupełnisz w pełni lub ustaw na program oszczędnościowy, zużywający wodę w ilości adekwatnej do wielkości załadunku
• zaizoluj rury. Będziesz miał szybciej ciepłą wodę i unikniesz jej marnowania, kiedy się podgrzewa

Biorąc pod uwagę powyższe rady i stosując się do nich można zaoszczędzić całkiem sporo energii, a tym samym pieniędzy w domowym budżecie. Jak pokazują dane zebrane przez Główny Urząd Statystyczny udział wydatków na media w miesięcznym budżecie domowym stanowi ok. 11%.